Case Study เครื่องมัดเชือกฟาง (Strapping Machine)
เครื่องในภาพนี้คือ เครื่องมัดเชือกฟาง หรือเครื่องรัดสินค้า (Strapping Machine) ที่ติดตั้งกับลูกค้ามานานหลายปี และยังคงใช้งานอยู่ในไลน์ผลิตจนถึงปัจจุบัน
หลายคนอาจสงสัยว่า เครื่องจักรสามารถใช้งานได้นานขนาดนั้นจริงหรือไม่
ในความเป็นจริง อายุการใช้งานของเครื่องจักรไม่ได้ขึ้นอยู่กับ คุณภาพของเครื่องเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับ วิธีการใช้งานและการซ่อมบำรุงรักษา (Maintenance) ด้วย หากมีการดูแลอย่างถูกวิธี เครื่องจักรในโรงงานหลายประเภทสามารถใช้งานได้ 10–20 ปี หรือมากกว่านั้น
ปัจจัยที่ทำให้เครื่องจักรใช้งานได้นาน
สำหรับเครื่องจักรในกลุ่ม เครื่องแพ็คสินค้า เครื่องรัดสินค้า หรือ Packaging Machine สิ่งที่ส่งผลต่ออายุการใช้งานมากที่สุด ไม่ได้มีเพียงคุณภาพของเครื่อง แต่ยังขึ้นอยู่กับการใช้งานและการดูแลรักษาอย่างถูกต้อง
1. การใช้งานเครื่องจักรอย่างถูกวิธี (Proper Machine Operation)
ผู้ใช้งานควรเข้าใจพื้นฐานของเครื่องจักร เช่น
- ไม่ใช้งานเกินกำลังของเครื่อง
- ไม่ใช้วัสดุที่เครื่องไม่ได้ออกแบบมาให้รองรับ
- ตรวจสอบการตั้งค่าของเครื่องก่อนเริ่มใช้งานทุกครั้ง
ในกรณีของ เครื่องมัดเชือกฟาง (Strapping Machine)
ควรใช้เชือกหรือสายรัดที่เหมาะสมกับเครื่อง และไม่ดึงโหลดเกินกำลัง เพราะจะทำให้กลไกภายในสึกหรอเร็วกว่าปกติ
2. การทำความสะอาดเครื่องจักร (Machine Cleaning)
อีกเรื่องหนึ่งที่หลายโรงงานมองข้ามคือ การทำความสะอาดเครื่องจักรื
ฝุ่น เศษพลาสติก หรือเศษเชือกที่สะสมอยู่ในจุดทำงานของเครื่อง สามารถทำให้กลไกติดขัดและเกิดการสึกหรอได้ง่าย
สิ่งที่ควรทำเป็นประจำ เช่น
- เป่าฝุ่นออกจากกลไกภายในเครื่อง
- ตรวจสอบเศษวัสดุที่ติดอยู่ในระบบ
- ทำความสะอาดพื้นที่รอบเครื่องจักร
แม้จะเป็นเรื่องเล็ก แต่สามารถช่วย ยืดอายุการใช้งานของเครื่องจักรได้อย่างมาก
3. การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance – PM)
การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน หรือ Preventive Maintenance (PM)
เป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ช่วยลดการสึกหรอของชิ้นส่วนและป้องกันการเสียหายของเครื่องจักร
ช่างซ่อมบำรุงควรตรวจสอบส่วนสำคัญของเครื่อง เช่น
- จุดหมุนและลูกปืน (Bearings)
- สายพานและชิ้นส่วนที่มีการเคลื่อนไหว
- ระบบไฟฟ้าและเซนเซอร์ต่าง ๆ
- การหล่อลื่นในจุดที่จำเป็น (Lubrication)
การตรวจเช็คเครื่องจักรอย่างสม่ำเสมอ ช่วยลดโอกาสเกิด
Machine Breakdown หรือการหยุดไลน์ผลิตในโรงงาน
เครื่องจักรใช้งานหนัก ควรพักเครื่องเป็นระยะ
สำหรับเครื่องจักรในกลุ่ม เครื่องรัดสินค้า หรือเครื่องแพ็คสินค้า (Strapping Machine / Packaging Machine) ที่ต้องทำงานต่อเนื่องในไลน์ผลิต ควรมีช่วงพักเครื่องเป็นระยะ เพื่อช่วยลดความร้อนและการสึกหรอของชิ้นส่วน โดยทั่วไป หากใช้งานต่อเนื่อง ควรพักเครื่องประมาณ 10–15 นาที ทุก 3–4 ชั่วโมง
ในกรณีที่เป็นการใช้งานหนักมาก เช่น โรงงานที่ต้องแพ็คสินค้าตลอดทั้งวัน อาจควรพักเครื่องอย่างน้อย ทุก 2–3 ชั่วโมง การพักเครื่องช่วยลดความร้อนของมอเตอร์ ลดการสึกหรอของลูกปืนและกลไก รวมถึงช่วยยืดอายุระบบไฟฟ้าและอุปกรณ์ควบคุม
การดูแลเครื่องหลังเลิกใช้งานในแต่ละวัน
สำหรับเครื่องจักรประเภท Strapping Machine หรือเครื่องมัดเชือกฟาง ผู้ใช้งานหรือช่างซ่อมบำรุงควรตรวจสอบเครื่องก่อนปิดงานในแต่ละวัน
การเป่าฝุ่นหรือเศษเชือกที่ตกค้างออกจากเครื่อง ตรวจสอบความตึงของเชือกหรือสายรัด รวมถึงสังเกตเสียงหรือการทำงานที่ผิดปกติของเครื่อง และตรวจสอบสกรูหรือชิ้นส่วนที่อาจคลายตัว เป็นขั้นตอนเล็ก ๆ ที่ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที แต่สามารถช่วยยืดอายุเครื่องจักรได้อีกหลายปี
เครื่องจักรที่ดี ต้องมาพร้อมการดูแลที่ดี
หลายครั้งที่เครื่องจักรในโรงงานเสีย ไม่ได้เกิดจากอายุการใช้งานของเครื่อง แต่เกิดจากการใช้งานผิดประเภท ไม่มีการดูแลรักษา หรือปล่อยให้ชิ้นส่วนสึกหรอจนเกิดความเสียหาย
หากมีการตรวจเช็คและบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ เครื่องจักรหลายตัวสามารถใช้งานได้ ยาวนานเกิน 20 ปี
เครื่องจักรอุตสาหกรรมจึงไม่ใช่สินค้าที่ซื้อแล้วจบ แต่ต้องมีทั้งเครื่องจักรที่มีคุณภาพ อะไหล่ที่รองรับ และทีมช่างที่เข้าใจเครื่อง เพื่อให้เครื่องสามารถทำงานในไลน์ผลิตได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว
วรกุลชัย แพ็คเกจ ซีล
ผู้เชี่ยวชาญด้าน เครื่องจักรแพ็คสินค้า (Packaging Machines)
เครื่องซีล เครื่องแพ็ค เครื่องรัดกล่อง และระบบแพ็คสินค้าในโรงงาน
พร้อมบริการติดตั้ง ซ่อมบำรุง และดูแลเครื่องจักรระยะยาว